Τοπία της Κω. Χιλιάδες ιστορίες. Γράφει ο Φ.Θαλασσινός

Τοπία της Κω. Χιλιάδες ιστορίες.

 

Στέκει σαν να υπήρξε αδήωτο. Θέλω να πάω στο κάστρο της Αντιμάχειας.Εκεί που εγώ και η Μελία μπήκαμε σ’ ένα μικρό ξωκκλήσι, ήταν σαν το πρώτο κοίταγμα των πρωτόπλαστων στην Εδέμ. Ένας μικρός χριστιανικός ναός στο εσωτερικό του κάστρου και η Πάτμια φίλη μου να μέλπει εκκλησιαστικούς ύμνους. Ίσως στην Πάτμο να ξέρουν όλοι να υμνολογούν το Θεό. Άλλοτε να διακονεύουν την Χάρη Του. Διάχυση φωτός απ’ το μικρό φεγγίτη του ξωκκλησιού. Οι μορφές μας αρπαγμένες απ’ τη φεγγοβολή, για μερικές στιγμές σταθήκαμε σαν άγιοι. Μικροσκοπικός χώρος σχεδόν απάτητος απ’ άλλους. Η Μελία έφυγε. Το ανεξάλειπτο σφράγισμα της στη ζωή μου, απ’ τα πιο ισχυρά που άφησε άνθρωπος πάνω μου. Γυρνούσαμε όλη την Κω. Με οδηγό εκείνη βρήκα τοπία που δεν είχα ξαναδεί. Μια Ελληνίδα απ’ την Πάτμο δίδαξε την Κω σε έναν Κώο. Αυτή η βόλτα δεν θα ξαναγίνει με την παρέα της, θέλω όμως να την κάνω μόνος μου. Το κάστρο της Αντιμάχειας είναι ωραιότερο αυτού που βρίσκεται στο λιμάνι του νησιού. Συναγμένα σ’ αυτό πολλών ειδών πουλιά. Κάτι αγέρωχοι ιέρακες. Μ’ αρέσει να λέω τα γεράκια μ’ αυτό τους το λιγότερο γνωστό όνομα. Ηχεί στ’ αυτί πιο επιβλητικό. Όπως πρέπει να είναι όλα γι’ αυτό το μοναδικό πουλί. Πέρυσι στην Αθήνα είχα την τύχη στις εγκαταστάσεις της ANIMA στην Καλλιθέα να δω από κοντά ένα φιδαετό. Κάθε μέρα περνούσαμε με τον φίλο μου τον Αντρέα και τον βλέπαμε σαν κάποιο αρχαίο Θεό. Πολλοί άνθρωποι περνούσαν και τον κοίταζαν ευλαβικά. Τέτοια αρπακτικά πουλιά έχουν αυτό το διαπεραστικό, φυσικός μηχανισμός ακτινογράφησης, βλέμμα, ενσταλάζει μέσα σου σκέψεις για παντεπόπτες Θεούς. Σκέψεις πως είναι τα ίδια ενσαρκώσεις του Θείου. Πώς να μην θέλω να βρεθώ πάλι εκεί, στο απόρθητο κάστρο της Αντιμάχειας. Για τα δυο μικρά εκκλησάκια του, για τους ιέρακες του και για την αναθύμηση της βόλτας με την Μελία. Περιμένω να μιλήσει ο Σωτήρης Τσιόδρας και ο Νίκος Χαρδαλιάς για ν’ απελευθερωθώ. Ν’ ανοίξουν όλοι οι δρόμοι της ζωής. Ν’ ανοίξουν και τα γραπτά μας ξανά σε άλλα θέματα.

 

Κρίμα τόσες «πένες» να γράφουν για τον κορωνοϊό. Αυτό το κείμενο ας γίνει μία μικρή ξενάγηση στην Κω. Όχι μια εύκολη ξενάγηση. Τώρα που όλοι είμαστε βαλτωμένοι στην καραντίνα μας, το κείμενο ενός περιπλανώμενου της φαντασίας μπορεί να μοιάζει όαση για κάποιους. Η θέα στην Κω είναι άπλετη, δεν φείδεται στο δόσιμο της πίσω από πολυώροφα κτίρια. Δεν κρύβεται σαν πίσω απ’ το εκπεμπόμενο νέφος μηχανοκίνητων οχημάτων στους δρόμους μεγάλης πόλης. Δεν την εμποδίζει ο συνωστισμός στους δρόμους. Βρίσκει τον τρόπο της και τα διαπερνά όλα. Τα πάντα είναι διαμπερή για το ακατάλυτο φως. Το φως της Κω είναι ακόμη αυτό το άχραντο φως που τραγούδησε ο Περικλής Γιαννόπουλος. Πιο μεταφυσικό απόεκείνο του Ελύτη.

 

Θυμάμαι την ολιγωρία που επέδειξε η Υπουργός Πολιτισμού για το πολυάνδρειο των δεσμωτών του Φαλήρου. Μια χώρα χωρίς χρήματα δεν μπορεί να φροντίσει τίποτα. Γι’ αυτό οι κίονες στο αρχαίο γυμναστήριο του 2ου π.Χ. αιώνα παραμένουν απ’ τον μεγάλο σεισμό του 2017 στο νησίμου νεκροί. Κατάχαμα κείτονται. Ριγμένοι χάμω απ’ τον Εγκέλαδο. Εξαρθρώθηκαν απ’ τη βάση τους και οριζοντιώθηκαν στο έδαφος. Η άλλοτε εκστατική ενατένιση των δεκαέξι αναστηλωμένων απ’ αυτούς έχει μετατραπεί με το ρήμαγμά τους σε πένθιμο αναστεναγμό. Πέρασαν τρία χρόνια και κανείς δεν νοιάστηκε να αναστήσει τούτους τους νεκρούς μας. Το ενεργειακό ανάστημα τους απενεργοποιήθηκε με την θραύση τους και το θάψιμο μέσα στο θρασομάνημα άγριων λουλουδιών. Ο χώρος όπου βρίσκονται ξεψυχισμένοι, αντανακλαστικά οδηγεί την κεφαλή σου σ’ αποστροφή από την αλγεινή εικόνα. Ο πεθαμένος φίλος μου, ο Ιωάννης Συκουτρής, έγραφε έτσι στις φοιτήτριες του. Κυκλοφορεί μέσα μου ο λόγος του για την αγαπημένη του Ικαρία προς αυτές τις «αδελφές» του. Έτσι αποκαλούσε τις φοιτήτριες του σε επιστολές που ανταλλάσσανε. Σπουδαίος τούτος ο άνδρας και αδιαφιλονίκητη η ικανότητα του να μπολιάζει με φιλοσοφία ακόμη καιπεριγραφές της ρουτίνας του. Η ευφυία του στην παραγωγή συνδυαστικών κείμενων είναι ένα μάθημα για όλους τους κειμενογράφους. Ο χώρος πάντως όπου βρίσκεται το αρχαίο γυμναστήριο της Κω διατηρεί την ομορφιά του. Ο πόνος είναι για τους ντόπιους. Οι ξένοι θ’ αποζημιωθούν απ’ το Νυμφαίο που βρίσκεται παραδίπλα σαν ένας μεγαλόπρεπος ναός. Παλιά πίστευαν ότι ήταν λατρευτικός χώρος των Νυμφών. Γι’ αυτό και τ’ όνομα του. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ήταν Ρωμαϊκά λουτρά και υπερπολυτελή ουρητήρια. Όταν αρθούν τα μέτρα για τον κορωνοϊό, εκεί η πρώτη δια ζώσης ξενάγηση. Αυτές τις μέρες του εγκλεισμού μίλησα με πολλούς από εσάς με βαρύθυμες κουβέντες για την κατάσταση που υπομένουμε. Έστω και έτσι, σας γνώρισα λίγο καλύτερα και περιμένω να ταξιδέψετε προς την Κω.

 

Θα σας πάω και στο Ρωμαϊκό Ωδείο. Σ’ αυτό άκουσα για πρώτη φορά την Σαβίνα Γιαννάτου. Τα μαλλιά της ήταν ακόμη μαύρα. Μικροσκοπική θωριά και υπερμεγέθεις οκτάβες. Η φωνή της σαν μια συμφωνική ορχήστρα, σαν μυριόστομη, λες και δεν τραγούδαγε ένας άνθρωπος, αλλά πολλοί. Κατάπληξη σαν αντίδραση σε θαύμα. Είχαμε μείνει όλοι ενεοί. Κανείς δεν ψιθύριζε στον διπλανό του, κανείς δεν έκανε την παραμικρή κίνηση, μην και αυτό το αηδόνι χάσει την αυτοσυγκέντρωση του. Στο τέλος πήγα και ψιθύρισα κάτι στην καλλικέλαδο επισκέπτρια μας. Δεν θυμάμαι τί ακριβώς. Θα ήθελα πολύ απόψε το βράδυ να πήγαινα να άραζα στο τελευταίο σκαλί και κάθισμα τού αμφιθεατρικού αυτού χώρου. Ν’ αγνάντευα όπως παλιά την έναστρη νύχτα. Είχα καταφέρει απ’ την πολλή σπουδή στο έργο τον Βαν Γκονγκ να προσομοιώνω το βλέμμα του τεράστιου ζωγράφου επάνω στα πράγματα. Κοίταζα με τον τρόπο του και πιο ειδικά αυτό γινόταν κατορθωτό στο χώρο του Ωδείου. Ένας ξένος επιστήμονας, διάβασα στην Καθημερινή, κάτι έλεγε για πιο χαλαρές συνθήκες καραντίνας διάρκειας δεκαοχτώ μηνών. Μοιράζομαι όλες αυτές τις ομορφιές μαζί σας. Τώρα που έχω τη διάθεση. Δεν ξέρω πότε θα είναι εφικτά ξανά τα ταξίδια. Ας είναι όσα γράφω μια ωραία περιήγηση σε μνημεία και τόπους πραγματικούς, αλλά να ξέρετε όλοι πως τα πάντα υπάρχουν στο φανταστικό μουσείο μας. Σ’ αυτό για το οποίο έλεγε ο Μαλρώ πως έχει έργα τέχνης που δεν έχουμε δει παρά σε φωτογραφίες ή ακόμη και έργα τέχνης που δεν τα έφτιαξε κανείς.

 

Και έπειτα έρχεται τ’ Ασκληπιείο. Μνημείο απ’ τα ωραιότερα στην Ελλάδα, διαχρονικός στόχος η ένταξή του στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Να την σπάσουμε νοερά την καραντίνα. Ν’ ακολουθήσουμε τα βήματα του Ιπποκράτη στους χώρους που δίδαξε. Με τον Θεό Ασκληπιό να μας προστατεύει απ’ τις τοξικές επιθέσεις του κορωνοϊού. Νομίζω είμαστε ήδη εκεί. Ακολουθήστε με στο τελευταίο άνδηρο, δεκάδες σκαλοπάτια πάνω από τη γη. Αδράξτε με το βλέμμα σας την θάλασσα χαμηλά και θαυμάστε την παραθαλάσσια πόλη της Κω. Σελαγίζει κάτω απ’ τον θερινό ήλιο. Θέλω να πάω κι εκεί. Σ’ αυτό το πανίερο αρχαίο θεραπευτήριο. Σ’ αυτόν τον λατρευτικό τόπο του Θεού της Ιατρικής. Πρέπει να βιαστούν οι υπεύθυνοι. Κάποιοι δεν ζούμε δίχως τέτοιες ομορφιές. Μαραζώνουμε όμοια με το γρασίδι χωρίς το πότισμα του. Ξέρω πως είμαστε πολλοί εγκλωβισμένοι μες στα σπίτια.Ξέρω πως έτσι πρέπει. Το μυαλό προσαρμόζεται σ’ αυτές τις συνθήκες. Κλείνεται για τον έξω κόσμο και τα ερεθίσματα του. Κι αυτή είναι βλάβη ανήκεστος. Δεν θέλω να κοιτάω μέσα μου όταν με περιτριγυρίζουν τόσες ομορφιές. Η τρομολαγνεία των μέσων ενημέρωσης δεν προσφέρει τίποτα. Πιο πολύ κάνει κακό. Μας διδάσκει την εμμονή στην ασφάλεια του σπιτιού. Πρέπει ν’ αντισταθούμε στην πανδημία και τις ψυχικές επιρροές της. Να μην μάθουμε να μιλάμε πίσω από μάσκες. Το πρόσωπο είναι δηλωτικό για τις καταβολές και τις αξίες κάποιου. Είναι ο καμβάς που πάνω του ζωγραφίζονται όλα τα συναισθήματα. Είναι εργαλείο για την απρόσκοπτη επικοινωνία μας. Είμαστε όρθιοι ακόμη. Δεν θέλουμε να ξεχάσουμε τη ρέμβη, την ανατολή και τη δύση του ήλιου, τον νόστο για το πρόσωπο του άλλου. Διαβάστε, ακούστε μουσική, βγείτε στο μπαλκόνι σας. Μην επιτρέψετε σε κανέναν να χαλάσει τη ζωτική σας σχέση με την κοινωνία των ανθρώπων και το περιβάλλον σας.

 

Τούτος ο κορωνοϊός, λέει ο Προκόπης Παυλόπουλος στο νέο του βιβλίο για την πανδημία, δεν έχει ανάγκη μόνο απ’ το εμβόλιο για την καταπολέμησή του. Έχει ανάγκη κι ένα δεύτερο εμβόλιο. Ένα ηθικό εμβόλιο. Αυτό θα μετριάσει τα σύγχρονα διακυβεύματα. Αυτά που επιβάλλει η έκθεση στον κίνδυνο της νέας απειλής. Κάποιοι επιτήδειοι θα χρησιμοποιήσουν την κατάσταση σαν αφορμή για βιοεξουσία. Ο έλεγχος του πληθυσμού μιας χώρας μέσα απ’ την εξαπόλυση του ιού και τη δημιουργία εστιών πολλών κρουσμάτων κατά το δοκούν δεν είναι συνομωσία. Τα πράγματα έχουν πάρει τέτοια τροπή που ο ορθολογισμός εγκολπώνεται ιδέες ζόφου απ’ την ιστορία των πιο σκοτεινών και ακραίων θεωριών. Φοβάταιο τέως πρόεδρος και συγγραφέας του βιβλίου. Δεν είχα την τύχη να το διαβάσω. Παραθέτω ένα απόσπασμα γι’ αυτό το σπουδαίο μάλλον κείμενο από την κριτική του δημοσιογράφου Παύλου Παπαδόπουλου. Λέει λοιπόν κάπου σε σχετικό του άρθρο, «ο συγγραφέας αναζητεί τις νέες ισορροπίες που πρέπει να κατακτηθούν ανάμεσα στον ατομικό χώρο και το συλλογικό πεδίο έτσι ώστε ο ανθρωπισμός της ελευθερίας και των δικαιωμάτων να μην υποχωρήσει μπροστά στην ανάγκη προστασίας της συλλογικότητας, αλλά ούτε και να αποτελέσει αιτία υπονόμευσης της αλληλεγγύης που επίσης πρέπει να υποστηρίζεται».

 

*Στη φωτογραφία ο συγγραφέας του άρθρου στην ανώτερη σειρά καθισμάτων του Ρωμαϊκού Ωδείου.

 

Κείμενο: Φώτης Θαλασσινός.

 

1 Σχόλιο

Σχολίασε
  1. πριν 1 μήνας τριαινα

    καλο κειμενο

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.