Ο διωγμός των γερόντων,γράφει ο Φώτης Θαλασσινός

Ο ΔΙΩΓΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

 

Ακόμη και εδώ στην Ελλάδα τα γηροκομεία, οι ψυχιατρικές κλινικές, και η εγκατάλειψη σε σπίτια έχουν γίνει γνωστές και πολυχρησιμοποιημένες μέθοδοι που εφαρμόζει μια οικογένεια προκειμένου να απαλλαχθεί απ’ τα λιγότερο λειτουργικά και μεγαλύτερα σε ηλικία μέλη της. Αντί να υπάρξει αντιπελάργηση, επιλέγεται μια απάνθρωπη σεισάχθεια που έχει σαν στόχο της την απομάκρυνση οποιουδήποτε προσώπου θέτει με την χωλότητά του εμπόδια στην καλοπέραση των στερνών μελών ενός μεγάλου ελληνικού σογιού.Είναι άσχημο να βλέπεις αυτές τις ασκητικής και άγιας μορφής ηλικιωμένες/ους μητέρες και πατέρες να παραγκωνίζονται συνήθως στο έρημο σπιτικό τους. Το μη χείρον βέλτιστον. Τί κακό μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος που έχει ζήσει σχεδόν ένα αιώνα; Μόνο να δώσει απαντήσεις μπορεί στα πιο ουσιαστικά ερωτήματα της ζωής. Ανεκμετάλλευτες αστείρευτες πηγές μνημών χάνονται στην σιωπή σε κάποια θέση δίπλα σε ένα παράθυρο, σε μια ενατένιση, πάει να πει εσωτερικό ανασκάλεμα όλων των περασμένων που βιώθηκαν, σε ένα μαρασμό που καταλήγει στο θάνατο. Η ανταπόδοση είναι ιερό χρέος που οφείλουν νανιώθουν οι πιο νέοι στους συγγενείς τους που τους μεγάλωσαν, τους απελευθέρωσαν και τους σταύρωναν ισόβια με προσευχές. Κάθε βράδυ βλέπω τη μητέρα μου να προσεύχεται για όλους μας στο εικονοστάσι του σπιτιού μας. Η πιο ιερή γωνιά του πατρικού μου. Μπορεί να μην την επισκέπτομαι και συχνά αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι περασμένων γενιών απ’ τη δική μου έχουν ξεχάσει τη σχέση τους με το ιερό και τους αγίους. Με τον Θεό και τον Χριστό. Την Παναγία. Οι μεγάλοι άνθρωποι σημαδεμένοι με χειριστικούς τρόπους των νεότερων ως ψυχικά βάρη αισθάνονται και έτσι. Έχουμε ξαναμιλήσει σε πολλά άρθρα μου για την υιοθέτηση του ρόλου που εμφυσάς σε κάποιον (με μεγάλη πειστική ικανότητα) απ’ αυτόν.

 

Έγραψα «το μη χείρον βέλτιστον» έχοντας ως πρόσφατο παράδειγμα κακομεταχείρισης των συνταξιούχων ανθρώπων τους συνταξιούχους της Γερμανίας. Η Γερμανία είναι μια πολύ ακριβή χώρα για να διαμένουν σ’ αυτήν οι συνταξιούχοι της, παρατημένοι απ’ τα παιδιά τους επιπρόσθετα. Μεταναστεύουν προς τη Βουλγαρία κι εκεί χτίζουν μια νέα κοινότητα γερόντων και γεροντισσών. Ξαναβρίσκουν την χαμένη οικειότητα στην εγγύτητα μεταξύ των καινούργιων συνανθρώπων τους.Στην πολύπαθη Γερμανία, πιο αδύναμη απ’ όσο εμφανίζεται διπλωματικά, ο αριθμός των Γερμανών συνταξιούχων που ζουν στην αορατότητα κάτω απ’ το όριο της φτώχιαςέχει αυξηθεί. Δεν έχουν αγοραστική δύναμη, δύναμη να διεκδικήσουν μια αξιοπρεπή διαβίωση. Σύμφωνα με την Καθημερινή, το ποσοστό των συνταξιούχων της ευρωπαϊκής χώρας που ζουν κάτω από το όριο της φτώχιας ανέρχεται στο 19%. Εκτός απ’ την Βουλγαρία χώρες προορισμού των περιθωριοποιημένων Γερμανών συνταξιούχων είναι η Ταϊλάνδη, η Ελλάδα κ.ά. Ο Γκιοργκ Ντούνσμπαχ Γερμανός καθολικός ιερέας στην Ταϊλάνδη στενοχωριέται για τον αριθμό των συνταξιούχων που «φεύγουν» μετά τον θάνατο τους χωρίς κανένα να πενθεί γι’ αυτούς, χωρίς κανένα να τους κατευοδώνει. Όντας κι αυτοί περιττό βάρος στις άσπλαχνες ζωές των νεότερων απογόνων τους, έχασαν όλες τις επαφές μαζί τους.

 

Αυτά που συμβαίνουν στην Ιαπωνία σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα έχουν κάτι απ’ τα γνωστά για την υποβλητικότητα της ατμόσφαιρας τους Γιαπωνέζικα θρίλερ.Οι συνταξιούχοι στην Ιαπωνία έχουν καταφύγει στο έγκλημα προκειμένου να φυλακιστούν και να έχουν δωρεάν σίτιση εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων. Έχει καταγραφεί σε δημοσιογραφική έρευνα η περίπτωση ενός Ιάπωνα ο οποίος έκλεψε ένα ποδήλατο. Φυλακίστηκε αλλά για πολύ λίγο καιρό και συνέχιζε να έχει πρόβλημα με την πενιχρή του σύνταξη σε σχέση με τις τιμές της αγοράς της Ιαπωνίας. Πήρε ένα μαχαίρι και μ’ αυτό τρομοκρατούσε γυναίκες, ευελπιστώντας ότι κάποια απ’ αυτές θα τον κατάγγελλε. Πράγμα που έγινε και οδήγησε σε οκταετή φυλάκιση του. Μέσα σ’ αυτά τα οχτώ χρόνια υπολόγισε ότι θα έχει βάλει στην άκρη πολλά απ’ τα λεφτά της σύνταξής του για να περάσει καλά τα χρόνια του βαθέως του γήρατος. Ένα πραγματικά αλγεινό φαινόμενο για τους μεγάλους σε ηλικία άντρες και γυναίκες που θα τους έπρεπε μια θαλπωρή διαφορετική απ’ την σκληρή ζωή των ενηλίκων στις μεγαλουπόλεις της Ιαπωνίας. Αυτή η επιλογή ζωής πίσω απ’ τα σίδερα σημαίνει στατιστικά ότι στα εφτά παραβατικά περιστατικά της χώρας το ένα έχει γίνει από κάποιον συνταξιούχο. Η παλιότερη αναλογία ήταν ένας ηλικιωμένος στις είκοσι παράνομες δράσεις.

 

Και αν όλα αυτά μας εκπλήσσουν, τί να πούμε για το Κοντόκουσι; Είμαστε στην ίδια χώρα. Αυτήν του Ανατέλλοντος Ηλίου. Κοντόκουσι σημαίνει «ο θάνατος της μοναξιάς». Πάρα πολλοί γέροντες αποσύρονται απ’ τους απογόνους τους, νιώθοντας αυτό το σαρωτικό συναίσθημα ότι είναι βάρος για την ευτυχία των άλλων. Επιλέγουν να ζήσουν με όσα λεφτά έχουν σε κάποιο αστικό διαμέρισμα μόνοι τους ή με τον/την σύντροφο τους. Συνήθως ο ένας απ’ τους δύο έχει κάποιας μορφής αναπηρία και δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί. Στις περιπτώσεις της μοναχικής διαβίωσης ο δεσμώτης της μοναξιάς είναι συνταξιούχος, δεν έχει πρόσβαση σε καμμιά δομή πρόνοιας, στην Ιαπωνία οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής παρακάμπτουν ακόμη και τον θάνατο, και επίσης δεν γνωρίζουν κανένα άλλο πέρα απ’ τους «τοίχους» του σπιτικού τους. Έτσι όταν πεθάνουν μέσα σ’ αυτόν τον άγνωστο για τους άλλους χώρο κανείς δεν αντιλαμβάνεται το γεγονός της εκδημίας τους. Κανείς δεν τους ψάχνει , κανείς δεν τους «αποχαιρετά», ακόμη και το ισχνό αποτύπωμα στην μνήμη των ζώντων πρώην δικών τους σβήνει. Υπάρχουν εταιρίες που αναλαμβάνουν την εξιχνίαση περιπτώσεων Κοντόκουσι, εντοπίζουν τους πεθαμένους και εξαφανίζουν τα όποια υπάρχοντα τους. Υπάρχουν βέβαια και νεότεροι που χάνουν τα ερείσματα τους στην πραγματικότητα και άρα την υπόσταση τους. Νιώθοντας ψυχολογικά ράκη έχουν μια ψυχωτική σχέση με την καθημερινότητα. Απ’ τη δεκαετία του ΄80 η Ιαπωνία έχει μπει σε τροχιά οικονομικής ύφεσης με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες και στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης τους να συνταξιοδοτούν υπαλλήλους τους σε σχετικά μικρή ηλικία. Αυτοί οι συνταξιούχοι δεν έχουν πλέον καμμιά προοπτική να φτιάξουν την ζωή τους, να παντρευτούν, να κάνουν περαιτέρω σχέδια. Περιθωριοποιούνται, απομονώνονται στα σπίτια τους και κει πεθαίνουν αβοήθητοι. Και τους ανάπηρους γιατί τους ανέφερα; Θα καταλάβετε τί εννοώ από το μικρό απόσπασμα ενός ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε στο TVXS. «Δεν είναι όμως μόνο οι ηλικιωμένοι που υποφέρουν από το Κοντόκουσι. Σε ένα διαμέρισμα στο Τόκιο, ένα 4χρονο παιδί με νοητική υστέρηση πέθανε αφού η μητέρα του, 45 ετών, είχε πεθάνει νωρίτερα.»

 

Όλα αυτά μου θυμίζουν έθιμα μικρών ολιγομελών λαών που τα ταφικά έθιμα τους χαρακτηρίζονται από μια άνευ όρων θηριωδία. Θυμάμαι στο βιβλίο Ψυχή του Λεκατσά να γίνεται λόγος για κοινότητες που όταν ένας άνθρωπος τους δεν μπορούσε να προσφέρει άλλο σ’ αυτές, τον απομάκρυναν σε κάποιο δάσος ή τον εγκατέλειπαν σε κάποια ερημιά για να πεθάνει αβοήθητος.

 

Κείμενο: Φώτης Θαλασσινός.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.