Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου: Διαβάζω & Δημιουργώ (Ο πρίγκιπας με τα τρία πεπρωμένα)

Διαβάζω…

 

Εύη Παπαδοπούλου - Βασίλης Χρυσικόπουλος, Ο πρίγκιπας με τα τρία πεπρωμένα, εικονογράφηση: Farida El Gazzar, εκδόσεις Μάρτης, Αθήνα 2017

Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς στον πρόλογό τους, «Η Ελλάδα και η Αίγυπτος συνομιλούν εδώ και χιλιάδες χρόνια. Τέχνη, προϊόντα, έθιμα και συνήθειες ανταλλάσσονται σε έναν διαρκή διάλογο μεταξύ δύο πολιτισμών, που τους ενώνει από την αρχαιότητα η Μεσόγειος θάλασσα…Ο Πρίγκιπας με τα τρία πεπρωμένα μας ταξιδεύει στη χώρα του Νείλου, όπου μύθοι, θρύλοι και παραδόσεις διατηρούν εδώ και αιώνες ζωντανό το μεγαλόπρεπο παρελθόν της». Θα έλεγα ότι μας ωθεί παράλληλα σε ένα ταξίδι ενσυναίσθησης και αυτογνωσίας, που για τον καθένα μας κρύβει ένα διαφορετικό πεπρωμένο. Και ως γνωστό «το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον», υπερθεματίζουν και οι αρχαίοι μας φιλόσοφοι. Είναι όμως έτσι; Ή μόνο έτσι;

Όταν γεννιέται ο πρίγκιπας αυτού του παραμυθιού, τον επισκέπτονται στην κούνια του οι Επτά Αθώρ, οι σεβάσμιες θεές που θα ορίσουν τη μοίρα του. Το μυαλό μας αυτομάτως πάει στις Τρεις Μοίρες της δικής μας μυθολογίας, την Κλωθώ, τη Λάχεσι και την Άτροπο και στις αντίστοιχες Γριές της παράδοσής μας, που προικίζουν τα μωρά με καλές ή δύσκολες και άσχημες τύχες για το υπόλοιπο της ζωής τους. Τον πλησιάζουν και αποφαίνονται: «Ο θάνατός του θα έρθει από κροκόδειλο, φίδι ή σκύλο. Να φυλαχτεί από τα τρία ζώα!». Η ετυμηγορία τους είναι απόλυτη, αλλά αφορά μόνο στο θάνατο του μωρού. Τη ζωή του, στο μεταξύ, αναλαμβάνει να την ορίσει κατ’ αρχήν ο πατέρας του, ο Φαραώ. Και όπως κάθε πατέρας, το πρώτο πράγμα που τον ενδιαφέρει είναι η προστασία του παιδιού του. Επιλέγει να τον απομονώσει σε ένα πολυτελές πέτρινο σπίτι στην έρημο και δίνει εντολή να τον φρουρούν αδιάκοπα και κανείς να μην του επιτρέψει να βγει ποτέ από εκεί.

Ο πρίγκιπας μεγαλώνει και μορφώνεται πριγκιπικά. Αλλά δεν έχει κανένα φίλο και το μόνο που τον παρηγορεί είναι να ανεβαίνει στην ταράτσα του σπιτιού και να παρατηρεί τη ζωή στην έρημο, έξω από τη ζαχαρένια φυλακή του. Ώσπου μια μέρα βλέπει έναν άνθρωπο παρέα με το σκύλο του. Και αποφασίζει ότι θέλει να πάρει το ρίσκο και να αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο το ένα από τα πεπρωμένα του: ζητά από τον πατέρα του να του φέρουν κι εκείνου ένα σκύλο. Και συμβαίνει η πρώτη ανατροπή: ο πατέρας του σέβεται την επιθυμία του και την ικανοποιεί, παρόλο που φοβάται για την τύχη του μονάκριβου γιου του. Αλλά η δεύτερη ανατροπή και η πλέον αναπάντεχη συμβαίνει στη συνέχεια και είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Ο πρίγκιπας γράφει στον πατέρα του: «Θα ήθελα, περιμένοντας το πεπρωμένο μου να εκδηλωθεί, να ζήσω τη ζωή μου μέσα στον κόσμο». Ο Φαράω συναισθάνεται τη θέση του γιου του, τον συμπονεί και τον αφήνει ελεύθερο να πάρει τις αποφάσεις του. Άλλωστε είναι αρκετά σοφός και έμπειρος ώστε να ξέρει πως «ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει». Έτσι ο πρίγκιπας ξεκινά το ταξίδι του στον κόσμο και στην πραγματική ζωή. Οι άνθρωποι που θα συναντήσει, οι δοκιμασίες και οι κίνδυνοι που θα κληθεί να αντιμετωπίσει, θα σηματοδοτήσουν την πορεία του προς την ωριμότητα και την αυτογνωσία. Η σύνεση, η υπομονή, η συνεχής του προσπάθεια να ξεπεράσει κάθε εμπόδιο με επιμονή και στωικότητα, αλλά και η ευσέβειά τους προς τους θεούς και η τόλμη του κάποιες φορές να ρισκάρει αψηφώντας τον κίνδυνο, θα του χαρίσουν τελικά μια ευτυχισμένη ζωή.

Οι συγγραφείς στέκονται με σεβασμό απέναντι στο πρωτότυπο κείμενο. Δεν επιχειρούν την «ελληνοποίησή» του, δεν το φορτώνουν με περιττά στολίδια του λόγου. Έτσι διατηρείται η εξωτική του ομορφιά και γοητεία. Η συνάντηση του πρίγκιπα με το πεπρωμένο του συμβαίνει ταχύτατα, στην προτελευταία σελίδα, μια που «ορισμένες φορές το πεπρωμένο περιμένει να έρθει η κατάλληλη στιγμή για να πραγματοποιηθεί». Αυτό κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, που συντροφεύει τους βασικούς ήρωες νοερά στις ενδιάμεσες περιπέτειές τους και παράλληλα αναλογίζεται τις δικές του επιλογές ζωής και τη δική του κοσμοθεωρία. Γιατί τα ερωτήματα που αναπόφευκτα εγείρει η ανάγνωση αυτού του παραμυθιού είναι διαχρονικά και πανανθρώπινα. Είμαστε, τελικά, άβουλοι, ανήμποροι και ανυπεράσπιστοι μπροστά στης μοίρας μας το γραμμένο;

«― Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
― Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
― Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
― Φταίει πρώτ' απ' όλα το κρασί!
Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Kανένα στόμα
δεν το ’βρε και δεν το ’πε ακόμα…[…].

Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα,
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!»

, έγραψε κάποτε ο ποιητής. (Κώστας Βάρναλης, «Οι μοιραίοι» από τα Ποιητικά, Κέδρος, 1956). Η στάση ζωής του πρίγκιπα και της συντρόφου του και η ανταμοιβή τους από τις ανώτερες δυνάμεις μας αφήνει πολλά περιθώρια ελπίδας, δυναμικής κινητοποίησης και αυτοέκφρασης. Και αυτό είναι μεγάλο μάθημα για όλους μας, μικρούς και μεγάλους.

Η ιδιαίτερη εικονογράφηση του βιβλίου θυμίζει ζωγραφική ναϊφ, με πολλά στοιχεία από αιγυπτιακές τοιχογραφίες και παραστάσεις ενσωματωμένα χωρίς υπερβολές. Ως προς τα χρώματα κυριαρχεί το περίφημο αιγυπτιακό μπλε, το χρυσό, το λαδί, η ώχρα. Ιδιαίτερο είναι και το μέγεθος του βιβλίου, που θυμίζει πάπυρο και το κάνει να ξεχωρίζει στο ράφι της βιβλιοθήκης. Στο τέλος παρατίθεται κατάλογος με βασικά ιερογλυφικά σημεία. Μου έλειψε ένα μικρό παράρτημα με επεξηγήσεις κάποιων λέξεων όπως «το σινί» και πληροφορίες για τους Αιγύπτιους θεούς και θεότητες που αναφέρονται στο παραμύθι. Επίσης, ένας χάρτης όπου θα μπορούσα να παρακολουθήσω τις περιπλανήσεις του πρίγκιπα πιο «χειροπιαστά». Σε κάθε περίπτωση είναι ένα ξεχωριστό και καλαίσθητο βιβλίο που δεν περνάει απαρατήρητο από λάτρεις και μη του Αιγυπτιακού πολιτισμού.

…και Δημιουργώ!

 

" Φιλοτεχνήστε σε χαρτί μέτρου έναν πάπυρο - χάρτη στον οποίο θα αποτυπώσετε τα ταξίδια ζωής του πρίγκιπα. Συμβουλευθείτε ιστορικούς αλλά και σύγχρονους χάρτες που θα βρείτε στο διαδίκτυο, για να τοποθετήσετε τα διάφορα τοπωνύμια που αναφέρονται στο βιβλίο στις σωστές τους θέσεις. Πόσα παραμένουν ίδια και πόσα έχουν αλλάξει στις μέρες μας; Σε ποιες σύγχρονες χώρες αντιστοιχούν;

J Συγκεντρώστε πληροφορίες για τους βασικούς Αιγύπτιους θεούς και οργανώστε ένα θεατρικό παιχνίδι αναπαριστώντας τους. Ανατρέξτε σε ιστοσελίδες μουσείων για να θαυμάσετε ευρήματα που τους «ενσαρκώνουν» και συμβουλευτείτε τα για να κατασκευάσετε τις μάσκες και τα ενδύματά τους από διάφορα υλικά. Μπορείτε να φανταστείτε τι κουβέντιαζαν μεταξύ τους και τι έπρατταν, καθώς έβλεπαν την ιστορία της ζωής του πρίγκιπα να εξελίσσεται;

! Φανταστείτε και καταγράψτε το πεπρωμένο του γιου του πρίγκιπα. Τι να είπαν όταν επισκέφθηκαν την κούνια του οι επτά σεβάσμιες θεές; Μπορείτε να το γράψετε χρησιμοποιώντας τα ιερογλυφικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο τέλος του βιβλίου; Προσπαθήστε να φανταστείτε και να γράψετε το δικό του παραμύθι!

 

 

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Σχολίασε
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια

Μπορείτε να είστε πρώτος που θα αφήσει ένα σχόλιο

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.