Διαβάζω & Δημιουργώ (Η νύχτα του κορακιού, Δέκα σκοτεινά παραμύθια με καλό τέλος από την προφορική παράδοση)

Διαβάζω…

Λίλη Λαμπρέλλη, «Η νύχτα του κορακιού, Δέκα σκοτεινά παραμύθια με καλό τέλος από την προφορική παράδοση», Σειρά: Κι αν σου μιλώ με Παραμύθια…, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 2018

Δέκα ξεχωριστά παραμύθια ανάμεσα σε δύο ιστορίες που σηματοδοτούν το άνοιγμα και το κλείσιμο της αυλαίας του πολύχρωμου και πολύτροπου κόσμου που δημιουργούν και ένα εξαιρετικό επίμετρο για μελέτη και στοχασμό περιλαμβάνει το μικρό σε μέγεθος αλλά τεράστιο σε πλούτο λέξεων, εικόνων, ιδεών, αξιών και συναισθημάτων αυτό βιβλίο. «Το κοράκι», «Η μάνα αρκούδα», «Η γριά κι ο βάλτος», «Η μέρα του λιονταριού», «Η γιορτή του Μουσά», «Ο Γυμνός», «Η Ξυλουκανίκα», «Το υφαντό», «Ζαλγκούμ», «Ο σύζυγος», είναι οι τίτλοι των παραμυθιών που μας ταξιδεύουν από τον Αρκτικό κύκλο, τον Καναδά και τους Ινδιάνους Κρι μέχρι τη βόρεια και ανατολική Αφρική κι από εκεί στη Λέσβο του Αιγαίου μας και πέρα, στην Άπω Ανατολή, στο Θιβέτ.

Τα λαϊκά παραμύθια από διάφορες «γωνιές» της γης μεταφέρουν στην πλοκή, στο ύφος γραφής και στη γλώσσα τους την αύρα, την εμπειρία, τη γνώση, τη συναισθηματική νοημοσύνη και την ενέργεια της ζωής των παλιότερων γενεών μαζί με τον ηθικό, πολιτισμικό, γεωφυσικό, κοινωνικοπολιτικό και ιστορικό πλούτο των τόπων από τους οποίους προέρχονται. Γι’ αυτό και αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά, ίαση, παράδειγμα ζωής και παρηγοριά για τους ανθρώπους κάθε ηλικίας, όπου γης. Από τη συγκεκριμένη συλλογή κάποια θα επέλεγα να τα αφηγηθώ σίγουρα σε παιδιά, όπως τη «μάνα αρκούδα» και τη «μέρα του λιονταριού». Αλλά κάθε ηλικία και κάθε χαρακτήρας μπορεί να βρει σε αυτήν την πολύτιμη συλλογή που «βουτά» στο σκοτάδι της ύπαρξης για να βρει και να αναδείξει το Φως, προσωπικό, συλλογικό, εγκόσμιο και υπερκόσμιο, το δικό του παραμύθι. Και μάλλον είναι στα «ατού» του βιβλίου το γεγονός ότι δεν διαθέτει εικονογράφηση. Για να φανταστεί και να σχηματοποιήσει μέσα του ο αναγνώστης κάθε ηλικίας την εικονογράφηση που του ταιριάζει…

Η Λίλη Λαμπρέλλη περιγράφει εξαιρετικά τον αφηγητή - παραμυθά: «…Ως προς τις ψυχικές ιδιότητες, ο αφηγητής δεν χρειάζεται να είναι κάτι πολύ ξεχωριστό. Απλά, να μην είναι εμπαθής αλλά παθιασμένος, να μην είναι αλαζονικός ή ανταγωνιστικός, αλλά να έχει μια στοιχειώδη συγγένεια με τους ήρωες των παραμυθιών, που χαρακτηριστικά τους είναι η αποφασιστικότητα, η γενναιοδωρία, η αντοχή, η ενσυναίσθηση και κάποια ταπεινότητα. Τέλος, να είναι ξεροκέφαλα ελεύθερος και να έχει μεγάλο μεράκι για την προφορική λογοτεχνία…» (Από συνέντευξή της στο Γιώργο Κιούση: https://www.presspublica.gr/lili-lamprelli-oso-skoteini-ki-an-einai-i-nychta-ayrio-pali-tha-ximerosei/).

Και όπως σημειώνει στο βιβλίο η χαρισματική παραμυθού και συγγραφέας, «…Το παραμύθι μοιάζει να μας λέει ότι, ακόμη κι αν κάποια κομμάτια της ύπαρξής μας έχουν παγώσει από την οδύνη, έχουν υποβαθμιστεί, έχουν ναυαγήσει, κάποια άλλα παραμένουν ολοζώντανα και αυτά θα είναι στην πορεία της ενηλικίωσής μας οι μαγικοί μας βοηθοί. Όσο για το «άλλο μας μισό» (εδώ, το βασιλόπουλο), δεν είναι κάποιος σωτήρας έξω από μας, αλλά συμβολικά ένα δικό μας «ευγενικό» και συγχρόνως δυναμικό κομμάτι, δηλαδή ικανό για δράση. Αυτό θα μας ωθήσει να ενώσουμε όλα τα κομμάτια μας σε μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα και να προχωρήσουμε στη δημιουργία, στη χαρά, στη ζωή…». (σελ. 155).

Ο Αριστοτέλης στο έργο του Περί Ποιητικής, δίνει τον εξής ορισμό της τραγωδίας: «στιν ον τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας κα τελείας, μέγεθος χούσης, δυσμέν λόγ, χωρς κάστ τν εδν ν τος μορίοις, δρώντων κα ο δι' παγγελίας, δι' λέου κα φόβου περαίνουσα τν τν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν». Μου ήρθε αυθόρμητα στο νου όταν ολοκλήρωσα την ανάγνωση αυτού του βιβλίου της Λίλης Λαμπρέλλη. Γιατί πραγματικά επετεύχθη μέσα μου η λυτρωτική κάθαρση.

 

…και Δημιουργώ!

! «Εντάξει. Θα σας αφηγηθώ τι συμβαίνει μέσα μου». Έτσι ξεκινούν τις αφηγήσεις τους οι Ινδιάνοι Κρι. Και κάπως έτσι μπορούμε να ξεκινήσουμε να αφηγούμαστε το δικό μας αυτοσχέδιο παραμύθι, την αλήθεια της δικής μας ζωής μία συγκεκριμένη στιγμή. Και να προτείνουμε στα παιδιά να το προσπαθήσουν και αυτά.

" Κάποια παιδιά μπορεί να μη θέλουν να αφηγηθούν, να μη νιώθουν τόσο έτοιμα ή τόσο ικανά να το κάνουν. Μπορούμε να τους προτείνουμε να «κατασκευάσουν» χειροποίητο το δικό τους παραμύθι, με υλικά που θα επιλέξουν τα ίδια.

J Κάποια άλλα παιδιά μπορεί να μη θέλουν ούτε να αφηγηθούν, ούτε να κατασκευάσουν το δικό τους παραμύθι. Μπορούμε να τους προτείνουμε να επιχειρήσουν να το παίξουν ή και να το τραγουδήσουν (θεατρικό παιχνίδι, δραματοποίηση, παντομίμα, κουκλοθέατρο…).

 

1 Σχόλιο

Σχολίασε
  1. πριν από 2 χρόνια Λίλη Λαμπρέλλη

    Ευχαριστώ πολύ τη Φωνή της Κω και την Εύη Τσιτιρίδου για τη δημοσίευση, για τη γραφή του πολύ ωραίου άρθρου για τη "Νύχτα του κορακιού". Καλή συνέχεια σε όλα όσα κάνετε!

    Απάντησε

Σχολίασε

Όλα τα σχόλια
Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις απαιτούμενες πληροφορίες (*). Βασικός κώδικας HTML επιτρέπεται.